In deel 1 van het tweeluik ging het over imperatieven die zich richten op de regering van Nederland en het Nederlandse volk als geheel. Nu zoomen we in op Loosdrecht. Omdat de rellen in verband met het besluit daar een noodlocatie voor vluchtelingen in te richten zicht geven op wat, in moreel opzicht, wel en niet verwacht kon en kan worden van de bewoners van Loosdrecht en omgeving. Ook als ze ‘woedend’ zijn. En ook als ze met reden ‘woedend’ zijn.
Op 13 mei 2026 viel ik plompverloren in de uitzending van Eva, over Loosdrecht *. De toen vertoonde beelden van de rellen zijn intussen algemeen bekend. Schokkend, inderdaad, daar is iedereen het over eens. Maar ook intens beangstigend. Omdat de beelden een setting en modus operandi tonen die doet denken aan die rond en van de Sturm Abteilung in Nazi Duitsland én van de Ku Klux Klan in de VS. Geschreeuw, bedreiging, geweld, vernieling, fakkels, brandstichting, alles gericht tegen een praktisch weerloze (minderheids)groep mensen.
Eva had een stel gasten aan tafel. Daaronder een mannelijke bewoner van Loosdrecht. Laat ik beginnen met hem een compliment te maken. Het was dapper om aan tafel te komen en het verhaal te doen. Wat stond hem te wachten? Tekenend voor de ook door hem als benard ervaren positie was hoe hij zich als een drenkeling vastklampte aan de reddingsboei van het (gestelde, of althans ervaren) ‘formele/procedurele manco’ in de besluitvorming door de gemeente, als rechtvaardiging of althans verzachtende omstandigheid voor het geweld. Terecht enigszins ‘gespaard’ dus in de uitzending, deze bewoner, door Eva en de andere aanwezigen. Daarmee ging evenwel ook de gelegenheid voorbij om, niet door harde, beschuldigende interpellatie maar door pertinente vraagstelling, het fundamenteel foute van zijn opstelling aan de orde te stellen.
Het debat draaide al snel om de gestelde procedurele fout en de vraag of je daarover ‘woedend’ mag zijn als bewoner van Loosdrecht en of die woede dan geweld billijkt. Met de voor de hand liggende antwoorden: indien, dan ja resp. categorisch neen. En dat in steeds nieuwe cirkel bewegingen.
Een andere opmerking van de bewoners raakte helaas uit beeld. Hij voerde aan dat hij de relschoppers ‘niet had uitgenodigd’. Als verzachtende omstandigheid, zo niet: als schulduitsluiting voor hemzelf én zijn mede, goedwillende, maar woedende dorpsgenoten.
Drie ingrediënten of feitelijke elementen dus om een moreel imperatief op toe te passen: (i) woede – ik neem nu even aan: terechte woede – over besluitvorming over een heikele kwestie en (ii) een aanzienlijke aanwezigheid van – ik neem nu even aan: goedwillende en goedbedoelende, niet op rellen beluste – dorpsbewoners die willen demonstreren tegen het besluit en (iii) de ongevraagde aanwezigheid bij die demonstratie van een groep mannelijke relschoppers met – naar vrijwel meteen bleek – een SA/KKK modus operandi.
Ik denk dat deze voorstelling van zaken de meest gunstige is voor de bewoners bedoeld onder (ii) met het oog op de toepassing van het moreel imperatief. De ‘werkelijke werkelijkheid’ zal genuanceerder zijn, minder in hun voordeel, vrees ik. Uit de vuilnisbak van sociale media kwam met betrekking tot het besluit in elk geval een pestilente stank van racisme, vreemdelingen haat en boosaardige stereotypering. Dat waren mogelijk andere personen, niet de goedwillende en goedbedoelende, niet op rellen beluste – dorpsbewoners van Loosdrecht die kwamen demonstreren. Maar toch.
Enfin.
Hoe hadden de goedwillende en goedbedoelende, niet op rellen beluste dorpsbewoners van Loosdrecht die willen demonstreren zich moeten opstellen volgens BalieBreed, in de rol nu van zelf benoemde Moreel Imperator’?
Demonstreren tegen opvang van vluchtelingen bij een locatie waarin al vluchtelingen zijn gehuisvest, moet in wezen sowieso achterwege blijven. Het is, hoe vreedzaam en goedbedoelend ook, hoe dan ook zwaar intimiderend voor de aanwezige vluchtelingen. Vergelijk het zogenaamde vreedzame demonstreren in de VS bij abortusklinieken, dat de hulpzoekende vrouwen de stuipen op het lijf jaagt (en in staten met enig fatsoen in hun DNA ook verboden is).
Dit punt laat ik lopen.
Als zo’n demonstratie vervolgens geïnfiltreerd wordt en gekaapt door een groep schorem met fakkels en zwaar vuurwerk die duidelijk uit zijn op rellen, dan kun je als groep vreedzame en goedbedoelende dorpsbewoners twee dingen doen.
Ten eerste kun je je als één man en vrouw opstellen vóór de locatie en het schorem als uit één mond woedend toeroepen dat je woedend op ze bent en dat ze stante pede moeten ophoepelen uit het dorp (waar de meeste niets te zoeken hebben behalve te rellen).
Stop, stop!! Wat zeg je nu? De goedbedoelende dorpsbewoners waren toch al woedend, op de gemeente? BalieBreed schetste al eerder ** het ‘multi-denken’ als een soort voorwaarde om conflicten op te lossen. De idee is dus dat, met volledig behoud van de woede jegens de gemeente, men ook z’n woede uit jegens de SA/KKK epigonen (die vooralsnog en actueel de dorpsrust veel ernstiger verstoren dan de asielzoekers zelfs in het meest zwarte scenario omtrent hun doen en laten (waarover intussen niets vaststaat)).
En mensen, beste mensen … stel je eens voor wat dát aan dwingend en boeiend schouwspel had opgeleverd. De SA/KKK navolgers, in hun hemd gezet, druipen met dovende fakkels en ongebruikt voorwerk af naar de holen waaruit zij georganiseerd vertrokken richting Loosdrecht. Wat een overwinning van goede wil en goede bedoelingen! En … alle ruimte voortaan voor de woede richting gemeente.
Iets te veel gevraagd? OK. Kan ik me voorstellen.
Dan resteert maar één andere optie. Met z’n allen, alle vreedzame en goedwillende bewoners van Loosdrecht ter plaatse van de demonstratie, wéér als een man en vrouw weggaan, terug naar huis. Met behoud van woede jegens de gemeente. De SA/KKK meute aan de politie laten. Ook hier durf ik te stellen dat de relschoppers behoorlijk raar zouden opkijken als ze het ineens zonder publiek moeten stellen.
In ieder geval niet – ik herhaal met nadruk: niet – helemaal niks doen en blijven en blijven toekijken. Kijk nog eens op internet naar de grijnzen of het onaangedane op de gezichten van aanwezige toeschouwers op foto’s van de SA schurkenstreken en de KKK acties. Niks doen en toekijken is medeplichtigheid, zo simpel is het.
Deze dwingende keuze had de bij Eva aanwezige bewoner van Loosdrecht moeten worden voorgelegd. Beleefd maar wel indringend. Ben benieuwd wat de goedwillende en goedbedoelende bewoner had geantwoord.
Dan de opmerking dat hij de relschoppers niet had uitgenodigd (wat vast waar is).
Hier had hem de casus kunnen worden voorgehouden van een door hem in de tuin georganiseerde leuke, vreedzame BBQ waar, onuitgenodigd, een tiental relschoppers verschijnen met fakkels en vuurwerk. Fakkels en vuurwerk dat ze onder veel boosaardig geschreeuw naar het huis van de buren gooien (waarmee wat onmin bestaat, wat best wel eens tot een gevoel van woede heeft geleid). Was dan het excuus ook geweest ‘dat hij ze niet had uitgenodigd’ (en daarom z’n handen ervan wast en alleen maar toekijkt)? Wat is in dit verband het fundamentele verschil tussen ‘hun dorp’ en ‘mijn tuin’?
Wederom benieuwd naar het antwoord.
Tot zover over de bewoners van Loosdrecht.
Ze kregen ook bezoek, al vóór de rellen, van enkele extreem rechtse politici. Gidi Merkuszover, Mona Keijzer en Lidewij de Vos. Deze drie kwamen de goedwillende en goedbedoelende bewoners van Loosdrecht een hart onder de riem steken. Niet om de gemoederen te kalmeren.
Wie de schoen past trekke hem aan, luidt het gezegde.
Welke andere kleding zien zij zich na de rellen wel of niet voorgehouden om wel of niet aan te trekken?
Enfin.
*
https://www.youtube.com/watch?v=uhc5_pqBzGU
**
https://www.baliebreed.nl/wp-admin/post.php?post=186&action=edit
